Een second opinion op Engels: wanneer is het zinvol?
Vrijwel elke organisatie laat haar Engelstalige teksten vertalen of redigeren. Dat is logisch: Engels is zelden een moedertaal, terwijl publicaties vaak een extern publiek bereiken en namens de organisatie spreken. Toch zie ik in de praktijk dat de echte vragen zelden tijdens het schrijfproces ontstaan.
De twijfel komt meestal pas aan het einde.
Niet wanneer de eerste versie op tafel ligt, maar wanneer de tekst bijna klaar is en gedeeld wordt met een externe partij, gepubliceerd wordt op een website, of onderdeel wordt van beleid, besluitvorming of contractuele communicatie. Dan verschuift de vraag van “is dit goed Engels?” naar “kunnen we dit zo gebruiken?”
Dat verschil lijkt klein, maar is fundamenteel.
Redactie verbetert teksten. Een second opinion beoordeelt ze.
Engelse redactie is gericht op verbetering. Een redacteur kijkt hoe zinnen vloeiender kunnen, hoe terminologie consistenter wordt en hoe de tekst prettiger leest. Dat is waardevol en vaak noodzakelijk werk.
Maar redactie is geen onafhankelijke beoordeling.
Een redacteur werkt in de tekst. Hij herschrijft, verfijnt en schaft aan. Daarmee wordt hij onderdeel van het maakproces. Een second opinion daarentegen staat naast de tekst. Niet om hem mooier te maken, maar om vast te stellen wat hij daadwerkelijk communiceert.
Het verschil is dat een second opinion vragen stelt die in redactie vaak impliciet blijven: wat zegt deze tekst letterlijk, wat suggereert hij tussen de regels, welke aannames doet hij, en wat kan een lezer hier redelijkerwijs uit afleiden?
Die vragen worden pas urgent wanneer een tekst gevolgen krijgt.
Waar twijfel in de praktijk ontstaat
In mijn werk zie ik dat twijfel over Engels vrijwel altijd op dezelfde momenten opduikt.
Bijvoorbeeld wanneer een tekst na AI-vertaling of MTPE ‘goed genoeg’ lijkt, maar niemand precies kan aanwijzen waarom hij toch schuurt. Of wanneer meerdere stakeholders meekijken en elk iets anders lezen in dezelfde passage. Ook bij beleidsdocumenten die extern gedeeld gaan worden, of bij financiële toelichtingen die technisch kloppen maar strategisch anders geïnterpreteerd kunnen worden dan bedoeld.
In al deze gevallen functioneert de tekst taalkundig prima. De zinnen lopen, de grammatica klopt, het Engels klinkt professioneel. En toch voelt de tekst niet gesloten.
Dat is geen stijlprobleem. Dat is een interpretatieprobleem.
Waarom AI dit probleem niet wegneemt
AI heeft Engelstalige productie aanzienlijk versneld. Dat is onmiskenbaar een voordeel. Tegelijkertijd heeft het een nieuw effect: teksten zijn sneller ‘af’, maar minder vaak inhoudelijk getoetst.
AI is uitstekend in het genereren van vloeiend Engels. Kunstmatige intelligentie herkent patronen, bewaart toon en vermijdt grammaticale fouten. Wat AI niet doet, is beoordelen wat een formulering betekent binnen een specifieke institutionele context.
Een zin kan perfect Engels zijn en toch te absoluut voor beleidsgebruik, te vrijblijvend voor juridische communicatie, of strategisch onhandig in externe positionering. Juist omdat AI zo overtuigend schrijft, wordt het moeilijker om deze verschillen te zien.
Daarom verschuift de verantwoordelijkheid niet naar voren, maar naar het einde van het proces. Precies daar komt een second opinion in beeld.
Wanneer is een second opinion zinvol?
Een second opinion op Engels is zinvol wanneer de tekst inhoudelijk vastligt, maar de zekerheid ontbreekt. Wanneer geen nieuwe versie nodig is, maar een oordeel. Wanneer de vraag niet is kan dit mooier?, maar is dit verantwoord?
Dat moment komt meestal vlak vóór publicatie, bij documenten die extern worden gebruikt, of wanneer een tekst namens een organisatie spreekt en interpretatieverschillen gevolgen kunnen hebben.
Een second opinion is niet bedoeld voor vroege concepten of inhoudelijke verkenningen. Hij is bedoeld voor het moment waarop een tekst voor zichzelf moet gaan spreken.
Wat een second opinion oplevert
Een goede second opinion levert geen eindeloze suggesties op, maar helderheid.
U krijgt inzicht in wat de tekst daadwerkelijk communiceert, expliciete benoeming van mogelijke ambiguïteiten, gerichte verbeterpunten waar dat nodig is, en vooral een duidelijk oordeel of de tekst geschikt is voor gebruik.
Zonder verplicht traject. Zonder herontwerp. Zonder ruis. Wie op dit punt zekerheid zoekt, kan gebruikmaken van een onafhankelijke kwaliteitscheck Engels vóór publicatie of gebruik.
Tot slot
Veel organisaties denken dat twijfel over Engels een taalkundig probleem is. In werkelijkheid is het vrijwel altijd een vraag over betekenis, interpretatie en verantwoordelijkheid.
Een second opinion is geen wantrouwen richting redacteurs of AI. Het is een logisch sluitstuk tussen schrijven en publiceren.
Goede Engelse teksten vallen zelden op.
Foute teksten blijven hangen.
Sebastiaan Kunst werkt met organisaties aan professioneel Engels dat helder, consistent en betrouwbaar moet zijn vóór publicatie of gebruik.
Hij verzorgt redactie, vertaling en onafhankelijke second opinions voor teksten in finance, beleid en corporate communicatie, met specifieke aandacht voor interpretatie en context.